Het Verborgen Verhaal; Indische Nederlanders in oorlogstijd 1942-1949

“…een fraai vormgegeven boek over het lot van de zogenoemde ‘buitenkampers’…” (de Volkskrant, 2 mei 2015)

Op 15 augustus wordt, ook in Nederland, de capitulatie van Japan in 1945 herdacht. Maar weten we wel welke geschiedenis precies herdacht wordt? Weten we bijvoorbeeld dat tijdens de Japanse bezetting de meerderheid van de Nederlanders in Nederlands-Indië niet geïnterneerd was?
Bij Stichting Tong Tong verscheen in 2007 Het Verborgen Verhaal; Indische Nederlanders in oorlogstijd 1942-1949, dat meer over deze onbekende feiten vertelt. Een belangrijk boek, want zoals NIOD-directeur Marjan Schwegman in het voorwoord kort en bondig stelt: “Ervaringen kunnen pas geschiedenis worden als zij gedeeld worden met anderen.”

De geschiedenis van Nederlands-Indië kent nog vele verborgen verhalen. Een ervan wordt verteld in het boek Het Verborgen Verhaal; Indische Nederlanders in oorlogstijd 1942-1949. Want in tegenstelling tot de heersende opvatting was tijdens de Japanse bezetting de meerderheid van de Nederlanders in Nederlands-Indië niet geïnterneerd. Vooral vrouwen en kinderen van Indo-Europese afkomst bleven buiten het kamp.

Deze ‘buitenkampers’ stonden in een onmogelijke spagaat: de Japanse bezetter wilde dat zij zich als ‘mede-Aziaat’ achter het Japanse ideaal zouden scharen, maar de meeste Indo-Europeanen wilden geen Indonesiër worden. Deze Indische Nederlanders wilden trouw blijven aan de Nederlandse Kroon. Uiteindelijk werden steeds meer Indo-Europeanen geïnterneerd omdat zij weigerden loyaliteitsverklaringen te tekenen.

Dit boek vertelt de goeddeels onbekende geschiedenis van de buitenkampers tijdens de oorlog in Indië en de bersiap die daarop volgde. Het is een vervolg op de expositie ʻHet Verborgen Verhaalʼ die in 1995 en 1996 te zien was op de Pasar Malam Besar in Den Haag, en daartussen elders in het land. Het boek bundelt de vele, vaak zeer persoonlijke en ontroerende, getuigenissen die bezoekers achterlieten na het zien van de tentoonstelling.

Het Verborgen Verhaal; Indische Nederlanders in oorlogstijd 1942–1949
Auteur: Beatrijs van Agt, Florine Koning, Esther Tak

Met fotokatern samengesteld door Esther Wils
144 pagina’s
ISBN 978–90–78847–01–4
Prijs € 9,50. Sobatprijs € 8,55.
Per 3 juni 2019 wordt de prijs verhoogd tot  € 11,-,
Sobatprijs € 9,90.

Mogelijk gemaakt door Stichting Het Gebaar.

Herdruk van De Ogen van Solo

De vierde druk is verschenen, met een nieuw ISBN:
978-90-78847-08-3, maar de zelfde verkoopprijs.

De Ogen van Solo van Reggie Baay is een bundel sfeervolle autobiografische verhalen over het leven van Indische Nederlanders op Hollandse bodem, in zorgvuldige stijl genoteerd door Reggie Baay.

“Een roman die je aankijkt”

De eerste druk verscheen in 2005; in mei 2015 is de vierde druk uitgekomen. Het boek is al die tijd in druk gebleven. Adriaan van Dis schreef de volgende aanbeveling: “De Ogen van Solo is de geschiedenis van een vader verteld door een zoon, soms pijnlijk, dan weer ontroerend. Maar het is meer dan een persoonlijk verhaal, door detail en toon is het zeer herkenbaar, niet alleen voor lezers die een band met de oude kolonie Nederlands-Indië hebben, maar voor iedereen die geïnteresseerd is in migratie en ontworteling. Reggie Baay raakt een snaar uit het verleden die vandaag nog natrilt en ons opnieuw bezig houdt. Een roman die je aankijkt en meesleurt.”

Auteur Reggie Baay, Koningin Beatrix, Ellen Derksen (directeur van de Pasar Malam Besar)Op de 50e Pasar Malam Besar (2008) was in het Cultuurpaviljoen de expositie ‘De Njai; Portret van een vergeten oermoeder’ te zien, samengesteld door Reggie Baay. De auteur was dagelijks in de stand van Stichting Tong Tong aanwezig, naast de expositie, om lezers te ontmoeten en zijn boeken te signeren. Koningin Beatrix bezocht de expositie op de openingsdag en sprak daar met de samensteller, de vormgever Arthur Meyer en een van de ‘informanten’ van Reggie Baay, personen die foto’s en andere informatie uit hun familie ter beschikking hadden gesteld voor de expositie.

De Ogen van Solo
Auteur: Reggie Baay
Paperback, 184 blz.
ISBN 978-90-78847-08-3
€ 14,50. Sobatprijs € 13,05

Start crowdfunding voor de biografie van de Pa van der Steur

Stichting Tong Tong wil Vilan van de Loo in staat stellen de biografie te schrijven van ‘Pa van der Steur’, een zeer bekende persoon uit de geschiedenis van Nederlands-Indië. In zijn tehuizen ving hij meer dan 7.000 gemengdbloedige kinderen op, in de steek gelaten door hun Europese vader, vaak een KNIL-man. Stichting Tong Tong start een crowdfunding-actie. Helpt u mee? Als uw donatie uiterlijk 4 mei bij ons binnen is, kunt u nog in het boek vermeld worden!

Van enkele personen die geld overmaakten voor dit project hebben wij geen adres. Dan kunnen wij u geen uitnodiging sturen voor de boekpresentatie, en ook geen exmeplaar van het boek, als u verhinderd bent naar de presentatie te komen.
Als u geld hebt gedoneerd, geen Sobat bent, en geen mail of brief hebt gestuurd met uw naam en adres, zou dat dan alstublieft alsnog willen doen? Via expo@tongtong.nl of Stichting Tong Tong, Bezuidenhoutseweg 331, 2594 AR Den Haag. Dankuwel!

Fondsenwerving
Het uitgeven van een boek, het maken van een tentoonstelling: het zijn zeer kostbare aangelegenheden. Dankzij steun van het Prins Bernhard Cultuurfonds heeft Vilan van de Loo maandenlang archiefonderzoek kunnen doen, en heeft zij oud-Steurtjes kunnen interviewen. Momenteel werft Stichting Tong Tong fondsen om de vruchten van haar onderzoek met een breed publiek te delen: in een boek en met een tentoonstelling. Inmiddels hebben de Stichting Pa van der Steur en de Vereniging Steun aan Yayasan Pa van der Steur een bedrag toegezegd aan Stichting Tong Tong. Maar, wij kunnen ons voorstellen dat er ook Sobats en andere geïnteresseerden zijn die zouden willen bijdragen aan de totstandkoming van dit biografische project in het 150e geboortejaar van Johannes van der Steur: in 2015 is het 150 jaar geleden dat Pa van der Steur in Haarlem werd geboren.

Vilan van de Loo en Pa van der Steur

Wij bieden twee pakketten:

Sponsors van € 50,– of meer
1. Uw naam wordt vermeld in de boekuitgave
2. Uitnodiging voor de feestelijke boekpresentatie op de Tong Tong Fair
3. U ontvangt een exemplaar van de biografie

2. Sponsors van € 250,– of meer
1. Uw naam wordt vermeld in de boekuitgave
2. Uitnodiging voor de feestelijke boekpresentatie op de Tong Tong Fair
3. U ontvangt een exemplaar van de biografie
4. Uw naam wordt toegevoegd aan het colofon van de tentoonstelling
5. U wordt  (samen met een introducee) uitgenodigd voor een feestelijke maaltijd in de hospitality lounge van de Tong Tong Fair.

Meer informatie
Wilt u meer informatie over dit project voor u besluit te doneren? Stuur een mail aan expo@tongtong.nl. Hebt u informatie of materiaal over Pa van der Steur? Mail Vilan van de Loo: vilan@xs4all.nl. Wilt u iets opsturen? Het adres van Stichting Tong Tong is: Bezuidenhoutseweg 331, 2594 AR Den Haag.

Wilt u meehelpen Pa van der Steur te vereeuwigen in een biografie door Vilan van de Loo, en deze extra onder de aandacht te brengen door middel van een tentoonstelling? Maakt u dan een bedrag over op rekeningnummer NL86 INGB 0006 0659 19, o.v.v. “Pa van der Steur”. Stichting Tong Tong is een culturele ANBI. Giften aan Stichting Tong Tong zijn aftrekbaar, volgens de regels en voorwaarden van de Belastingdienst.

Wie is Pa van der Steur?
Aan het einde van de negentiende eeuw groeide in Nederlands-Indië het zogeheten Indo-proletariaat sterk. De gemengdbloedige kinderen waren wees of in de steek gelaten door hun Europese vader, vaak een KNIL-man. Indien ze niet erkend waren, behoorden ze in de maatschappij niet tot de bevolkingsgroep van de vader maar evenmin tot die van de moeder, doorgaans een inheemse vrouw. Discriminatie en isolement waren hun lot. Johannes van der Steur (1865–1945) reisde in 1892 naar Nederlands-Indië, aanvankelijk met het plan voor de KNIL-soldaten in Magelang geestelijke opvang te bieden. Uiteindelijk zou hij kinderen gaan opvangen en kwamen er verschillende tehuizen voor meisjes, jongens en de zeer jonge kinderen. Deze kinderen werden wel ‘Steurtjes’ genoemd.

Vilan van de Loo werkt aan de biografie die zowel in de vorm van een boek als tentoonstelling zal verschijnen. Steunt u dit bijzondere project ook?

Mede dankzij een crowdfunding-actie kon in 2013 het boek “Niemand zorgde voor mijn ziel…”; Marietje van Oordt (1897-1974), een tragisch leven aan de Indische zelfkant door Gerard Termorshuizen verschijnen!

Op de foto door Serge Ligtenberg: Vilan van de Loo tijdens een lezing op de 56e Tong Tong Fair over Pa van der Steur. Hij staat op de geprojecteerde foto op de achtergrond, links.

Stichting Tong Tong doet mee met het Bevrijdingsfestival in Den Haag op 5 mei

Herman Keppy

Vorig jaar konden bezoekers van de Tong Tong Fair de tentoonstelling ‘Indisch Den Haag in verzet’ in het Cultuurpaviljoen zien, door Herman Keppy. Ter gelegenheid van Bevrijdingsdag 5 mei 2015 neemt Herman Keppy u mee met een busrit van een half uur, waarin hij vertelt over Indisch verzet in Den Haag in ’40-’45.

Dit item maakt deel uit van het programma van het Bevrijdingsfestival Den Haag op 5 mei.

De inhoudelijke component van het festival vindt plaats in bussen. Deze vertrekken vanaf een busplatform op het festivalterrein, telkens voor een rit van 30 minuten, elk met hun eigen invulling.

De busrit met Herman Keppy wordt georganiseerd door Stichting Tong Tong. Gaat u ook mee? Meer informatie op de website van het Bevrijdingsfestival (‘Vfonds Busplatform’).

Dag van de Haagse Geschiedenis

Op 18 april wordt op het Plein in Den Haag de Dag van de Haagse Geschiedenis georganiseerd. Ook Stichting Tong Tong is daar present met een kraam. Het thema dit jaar is ‘stadsleven’. Het zal u niet verbazen dat daarbij aandacht uitgaat naar de Indische geschiedenis van de hofstad. U kunt op twee manieren kennismaken met het Indische verleden.

Bustour door Indisch Den Haag
Stichting Tong Tong en Monumentenzorg Den Haag organiseren een bustour die u laat zien hoe Indië zijn sporen naliet in de architectuur van Den Haag. Een gids van het Gilde Den Haag (een Haagse historische vereniging) geeft een toelichting tijdens de tour. Deze tocht werd ook in 2014 tijdens de Tong Tong Fair georganiseerd. Toen gemist? Stap dan nu op 18 april in!

Wandeling door Indisch Den Haag
Ook op 18 april kunt u te voet Indisch Den Haag verkennen. Een gids van het Gilde toont u de Indische elementen in de architectuur van de vele kantoor- en winkelpanden in het centrum van de stad en vertelt verhalen over de Indische geschiedenis op politiek, commercieel, cultureel en culinair gebied. Deze wandeling werd ook tijdens de 56e Tong Tong Fair in 2014 georganiseerd. Toen gemist? Trek dan op 18 april uw wandelschoenen aan!

Wilt u mee?
U kunt zich voor de bustour aanmelden op de dag zelf bij de kraam van Stichting Tong Tong óf de kraam van Monumentenzorg Den Haag. Voor de stadswandeling meldt u zich aan bij de stand van Stichting Tong Tong. De stand staat op het Plein in Den Haag.

Meer informatie op de speciale website: www.dagvandehaagsegeschiedenis.nl.